Mural III edycji Festiwalu Kultur Świata
Autor: Wypisz_Wymaluj
Lokalizacja: róg ul. Szczerkowskiego i Teligi
Data powstania: 2025 rok

Motyw muralu nawiązuje do słowiańskich tradycji – przedstawia parę w ludowych strojach, tańczącą w promieniach słońca. Obraz jest pełen koloru, dynamiki i pozytywnej energii, co symbolicznie podkreśla polskie dziedzictwo kulturowe oraz ideę Festiwalu Kultur Świata, który łączy różnorodne tradycje i kultury. Mural szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta. Informacje o nim pojawiły się na licznych ogólnopolskich portalach, a relacje z jego odsłonięcia osiągnęły rekordowe zasięgi. Do Grodziska przyjeżdżają również wycieczki, aby zobaczyć to dzieło na żywo.

Organizatorzy festiwalu podkreślają, że mural jest nie tylko artystyczną wizytówką miasta, ale także trwałym symbolem otwartości, wspólnoty i pozytywnej energii, które towarzyszą Festiwalowi Kultur Świata.

Mural Grodzisk Mazowiecki
Autor: Tytus Brzozowski 
Lokalizacja: ul. Nadarzyńska 89
Data powstania: 2021 rok

Mural powstał z okazji 500. rocznicy nadania Grodziskowi Mazowieckiemu praw miejskich i jest symbolicznym portretem miasta. Tytus Brzozowski słynie z tworzenia barwnych, surrealistycznych kolaży, w których architektura łączy się z fantazją. Artysta kreuje baśniowe wizje miast, pełne lokalnych symboli, detali i postaci, które nadają im życie.

W przypadku grodziskiego muralu zobaczymy najważniejsze obiekty i symbole miasta, m.in.: Willę Niespodziankę – miejsce cywilnych ślubów mieszkańców, Willę Radogoszcz – filię Ośrodka Kultury z kinem studyjnym, kopułę nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej z obserwatorium astronomicznym, Warszawską Kolej Dojazdową, Pomnik Józefa Chełmońskiego – znakomitego malarza, Dworek Adama Chełmońskiego – lekarza i brata artysty, Stawy Walczewskiego – popularne miejsce rekreacyjne, wieżę Kościoła św. Anny, Dworzec Kolejowy oraz Willę Foksal – obiekty związane z Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską.

Do malowania muralu użyto farb antysmogowych (katalitycznych), które usuwają z otoczenia zanieczyszczenia gazowe, w tym dwutlenek siarki, tlenek węgla i tlenki azotu.

Mural Grodzisk Mazowiecki Pamięta Powstanie `44
Wykonawca: Korrect Art Studio i Stforky Chełm i Zamość

Lokalizacja: Stawy Goliana
Data powstania: 2024 rok

Mural został zrealizowany przez Mazowiecki Oddział Stowarzyszenia Odra-Niemen z okazji 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego według projektu Konrada Biskupskiego, Jakuba Dudka oraz Łukasza Wocha. Grodziski mural jest częścią większego projektu stowarzyszenia, którego celem jest upamiętnienie oraz przybliżenie czynnego udziału miast i miejscowości z okolic Warszawy w walkach powstańczych.

Podobne murale można zobaczyć w Mińsku Mazowieckim, Kałuszynie, Mrozach, Sulejówku oraz Cegłowie koło Mińska Mazowieckiego.

Miejsce, w którym powstał grodziski mural, ma wyjątkową historię — to właśnie tutaj, w czasie II wojny światowej, znajdował się tajny magazyn broni Armii Krajowej, należący do Obwodu „Bażant”. Przez wiele lat jedynym świadectwem tej historii była tabliczka oraz niewielkie malowidło, dziś zastąpione imponującym muralem.

Każdy element muralu niesie głęboką symbolikę. W centralnej części przedstawiono Powstańców znajdujących się w dawnym magazynie broni, nad którym toczą się walki z okupantem. Na dole muralu umieszczono tablice z nazwiskami osób z Grodziska Mazowieckiego i okolic, które brały udział w Powstaniu Warszawskim.

Mural edycji I Festiwalu Kultur Świata
Autor: Wypisz_Wymaluj
Lokalizacja: ul. Montwiła 12
Data powstania: 2023 rok

Mural powstał w 2023 roku w ramach pierwszej edycji Festiwalu Kultur Świata. Wydarzenie to zostało bardzo dobrze przyjęte przez mieszkańców, odbywa się co roku w okolicach rocznicy nadania Grodziskowi praw miejskich (22 lipca). Podczas inauguracyjnej edycji gościliśmy zespoły z Armenii, Meksyku, Chile oraz Senegalu.

Mural przedstawia kobietę z Senegalu w bogato zdobionym stroju inspirowanym różnorodnością kultur świata. Wyjątkowym elementem dzieła są rysunki dzieci i młodzieży z grodziskiej placówki Opiekuńczo-Wychowawczej Stowarzyszenia dla Dzieci i Młodzieży „Inspiracja” z Wólki Grodziskiej, które artyści wkomponowali w zdobienia stroju. Dzięki temu mural nie tylko zdobi przestrzeń miejską, ale również angażuje lokalną społeczność, pokazując, że sztuka może być wspólnym doświadczeniem.

Mural Drony
Autor: Cukin Art
Lokalizacja: Plac Wolności 14
Data powstania: 2022 rok

Mural jest współczesną interpretacją jednego z najsłynniejszych obrazów Józefa Chełmońskiego — „Bociany”. Autor nawiązuje do znanej sceny, przedstawiając ją tak, jak mogłaby wyglądać dziś. Zamiast chłopa z synem, na muralu widzimy współczesną rodzinę, która wybrała się rowerami na wycieczkę za miasto.

W tle pojawiają się charakterystyczne dla naszych czasów elementy: nowoczesna zabudowa, samochody, turbiny wiatrowe czy dachy pokryte panelami fotowoltaicznymi. Nawet bociany — symboliczny motyw oryginału — zostały zastąpione przez drona unoszącego się nad krajobrazem.

Jedynym bezpośrednim odniesieniem do obrazu Chełmońskiego pozostaje sylwetka ojca i syna — ich poza przypomina tę z oryginału. Jednak wszystko, co ich otacza, to już zupełnie inny świat. Czy tak dziś wygląda „wypad za miasto”? Oceńcie sami.

Mural II edycji Festiwalu Kultur Świata
Autor: Wypisz_Wymaluj
Lokalizacja: ul. Szkolna 5
Data powstania: 2024 rok

Mural powstał przy okazji drugiej edycji Festiwalu Kultur Świata w 2024 roku, jest zdecydowanie większy od muralu z pierwszej edycji festiwalu. Przedstawia postać kobiety o azjatyckich rysach. Jej twarz emanuje radością i otwartością, a bogate zdobienia symbolizują bogactwo i różnorodność kultur krajów, które odwiedziły nas podczas festiwalu. W drugiej edycji festiwalu gościliśmy zespoły z Burundi, Stanów Zjednoczonych, Kolumbii oraz Tajwanu.

Mural 500-lecie 
Autor: Mgr Mors
Lokalizacja: Ul. Sienkiewicza 29
Data powstania: 2022 rok

Mural powstał w wyniku konkursu zorganizowanego przez Gminę Grodzisk Mazowiecki z okazji 500-lecia nadania praw miejskich naszemu miastu. Najciekawszą koncepcją okazał się projekt Mgr Morsa, którego celem była integracja i bezpośrednia relacja z mieszkańcami – bo to właśnie dla nich powstał ten mural. Zanim autor przystąpił do malowania muralu, w grodziskiej Mediatece odbyły się warsztaty, podczas których mieszkańcy odbijali swoje dłonie na kartkach, następnie wycinali szablon, który został przeniesiony na mural. Każdy kto odcisnął swoją dłoń na warsztatach może ją teraz odnaleźć na muralu. Odciski są ułożone zgodnie z nadana numeracją, od pierwszego obrazu na górze, licząc od lewego górnego rogu, w rzędach poziomych. Na pierwszym obrazie – numery od 1 do 50, drugim – od 51 do 200, a trzecim  od 201 do 500. 

Tło muralu inspirowane jest obrazem „Bociany” Józefa Chełmońskiego – jednego z najwybitniejszych polskich malarzy związanych z ziemią grodziską. To właśnie w okolicach Grodziska artysta spędził ostatnie 25 lat swojego życia.

Leonid Teliga
Autor: Urszula Łoś
Lokalizacja: Stawy Walczewskiego
Data powstania: 2015 rok

Mural „Leonid Teliga” w Grodzisku Mazowieckim nawiązuje do niezwykłego wyczynu Leonida Teligi — pierwszego Polaka, który samotnie opłynął świat jachtem. 

Teliga dzieciństwo i młodość spędził w Grodzisku Mazowieckim, dokąd trafił z Rosji wraz z matką i bratem. Jego podróż dookoła świata była efektem wielu lat marzeń i starannie przygotowywanego planu. Budowę jachtu sfinansował z własnych oszczędności, a sam jacht „Opty” oparty był na sprawdzonej konstrukcji pełnomorskiej, powstałej jeszcze przed II wojną światową.

Rejs rozpoczął się 25 stycznia 1967 roku z Casablanki i prowadził na zachód, popularnymi szlakami morskimi. Po 825 dniach samotnej żeglugi — 30 kwietnia 1969 roku — Teliga zakończył swoją wyprawę, wpływając z powrotem do Casablanki.

W czasie rejsu zmagał się nie tylko z siłami natury, ale i z własnym ciałem — wyruszał już poważnie chory, choć dolegliwości tłumaczył lumbago, wilgocią, zasoleniem czy złym odżywianiem. Lista leków, jakie zabrał ze sobą, liczyła blisko 80 pozycji. Gdy zamknął okołoziemską pętlę, był już tak osłabiony, że nie zdołał doprowadzić jachtu do macierzystego portu w Gdyni. Jacht „Opty” wrócił do kraju na pokładzie statku „m/s Orłowo”, a jego kapitan — samolotem, prosto do szpitala. Grodziski Mural upamiętnia wielki wyczyn wspaniałego Grodziszczanina. 

Bezmiar
Autor: Grażyna Bartnik
Lokalizacja: Skrzyżowanie ulic 3 Maja i Teligi
Data powstania: 2014 rok

Projekt muralu został wyróżniony w konkursie miejskim – odwołuje się do historii Leonida Teligi i jego legendarnego rejsu jachtem Opty, którym samotnie opłynął świat. To nie tylko dzieło sztuki ulicznej, ale hołd dla miejsca, które ukształtowało tego żeglarza – dla jego dzieciństwa i młodości. Patrząc na „Bezmiar”, czujemy przestrzeń, morze i nieskończoność; widzimy jak wspólna pamięć splata się z marzeniem o podróży i wolności. Dzieło Grażyny Bartnik przypomina, że bezmiar nie zawsze oznacza odległość – czasem to przestrzeń w nas, w której rodzą się marzenia.

Teliga po raz ostani gościł w Grodzisku 22 listopada 1969 roku na spotkaniu w kinie „Wolność” oraz uczestniczył w otwarciu klubu „Opty”. Zmarł w 1970 roku, tuż przed swoimi 53. urodzinami, i spoczął na Wojskowych Powązkach w Warszawie.

Dziś jego imię noszą ulica i szkoła w Grodzisku. W mieście znajdują się również 2 murale upamiętniające wielkiego grodziszczanina oraz pomnik żeglarza na stawach Goliana, który przypomina o jego dokonaniach i silnym związku z Grodziskiem.

Bocian
Autor: Wypisz_Wymaluj
Lokalizacja: ul. Bairda 52
Data powstania: 2017 rok

Mural „Bocian” to barwny akcent w miejskiej przestrzeni Grodziska Mazowieckiego, powstały dzięki współpracy Grodziskiej Spółdzielni Mieszkaniowej i firmy Atlas. Motyw bociana nie jest tu przypadkowy – to logo marki, producenta materiałów budowlanych, w tym tynków elewacyjnych, które zastosowano na nowo powstającym budynku przy ul. T. Bairda 40A (obok budynku na którym znajduje się mural).

Dzieło stało się nie tylko estetyczną ozdobą, ale też subtelnym pomostem między sztuką a codziennością, łącząc funkcję promocyjną z inspirującym akcentem w miejskim krajobrazie. Bocian zdaje się wznosić ponad dachy i chodniki, przyciągając spojrzenia mieszkańców i przechodniów, a jego lekki, elegancki gest wprowadza w przestrzeń odrobinę lekkości i dynamiki.

Mural Tadeusz Baird
Autor:
Lokalizacja: ul. Bairda 44
Data powstania: 2016 rok

Mural upamiętnia znakomitego grodziszczanina Tadeusza Bairda – polskiego kompozytora XX wieku. Był jednym z najważniejszych twórców muzyki powojennej w Polsce, współzałożyciel „Grupy 49”. Jego utwory wyróżniały się liryzmem, ekspresją i romantycznym nastrojem, łącząc tradycję z nowoczesnymi technikami kompozycji.

Baird zdobył międzynarodową sławę dzięki takim dziełom jak Cztery eseje, Epifanie czy Concerto lugubre. Pisał również muzykę filmową, m.in. do filmu Ludzie z pociągu Kazimierza Kutza czy Samson Andrzeja Wajdy. Był wykładowcą i promotorem młodych talentów. 

Do dziś uznawany jest za jednego z największych polskich kompozytorów XX wieku, którego twórczość prezentowano na scenach całego świata.

Dzieje Słowian
Autor: Wypisz_Wymaluj
Lokalizacja: ul. Ułańska 1
Data powstania: 2017 rok

Mural „Dzieje Słowian” powstał w miejscu, które bezpośrednio nawiązuje do najstarszych dziejów Grodziska Mazowieckiego. To właśnie w rejonie dzisiejszych Grodziskich Łąk, nad rzeką Mrowną, archeolodzy i historycy lokalizują początki osadnictwa. Gródek obronny, mający zapewnić schronienie okolicznej ludności, być może założony na podwalinach wcześniejszej osady otwartej, był najdalej na południe wysuniętym przyczółkiem monarchii piastowskiej w tej części Mazowsza, o znaczeniu ponad lokalnym. Z biegiem czasu coraz silniej ufortyfikowany odgrywał przypuszczalnie rolę siedziby rycerskiej i ośrodka władzy administracyjnej. Na przestrzeni lat wokół grodu powstawały osady służebne, których mieszkańcy zajmowali się uprawą roli, hodowlą zwierząt lub rzemiosłem. Gdy w XIII wieku gród stracił na znaczeniu, funkcję głównego centrum cywilizacji przejęła jedna z osad podgrodowych, na pamiątkę dawnego umocnienia nazywana Grodziszczem lub Grodziskiem. Dlatego mural opowiadający o dziejach dawnych Słowian nie tylko zdobi przestrzeń miejską, ale również przypomina o najstarszych korzeniach Grodziska Mazowieckiego. Jest artystycznym znakiem miejsca, w którym należy szukać początków miasta.